Kvalitet života

Kultura

Sa kulturološkog aspekta razvoj Šumadije i Pomoravlja svoj uspon beleži od 16. veka sa radom "Resavske prepisivačke škole", začetnikom bibliotekarstva na ovim prostorima. Drugi kuriozitet je prvo pozorište osnovano u postturskoj Srbiji, polovinom 19. veka, u Kragujevcu, koje danas radi pod imenom "Knjaževsko serbski teatar".

Od kulturnih institucija na teritoriji Šumadije i Pomoravlja, pored pomenutog Knjaževsko serbskog teatra, treba posebno pomenuti i sledeće: Filološko-umetnički fakultet u Kragujevcu, Narodni muzej u Kragujevcu, Spomen park "21. oktobar" u Kragujevcu, Muzej naivne umetnosti u Jagodini, Zavičajni muzej u Jagodini, Muzej ugljarstva u Despotovcu, Muzej na otvorenom "Kalenić" u Rekovcu, Zavičajni muzej u Paraćinu, Školu za muzičke talente u Ćupriji, Zadužbinu Kralja Petra i u Topoli, Muzej železnice u Lapovu. 

Postojanje Odeljenja muzičke akademije u okviru Filološko umetničkog fakulteta, kao i škole za muzičke talente u Ćupriji, dovelo je do organizacije većeg broja muzičkih manifestacija od kojih se posebno izdvaja međunarodna smotra horova OKTOH, koja se tradicionalno održava u Kragujevcu sredinom oktobra. Od drugih kulturno umetničkih manifestacija u Šumadiji i Pomoravlju izdvajaju se i: smotra vajarskog stvaralaštva "Mermer i zvuci" u Aranđelovcu, "Joakim fest"u Kragujevcu, "Festival pozorišnih praizvedbi" u Paraćinu, "Prođoh Levač, prođoh Šumadiju" u manastiru Kalenić, "Dani srpskog kulturnog preobraženja" u manastiru Manasija, "Dani narodnog stvaralaštva" u Topoli, "Dani komedije" u Jagodini, "Međunarodna likovna kolonija" u Kniću, "Sinđelićevi dani" u Svilajncu.

Obrazovanje

U opštinama Šumadije i Pomoravlja registrovane su ukupno 84 osnovne škole. Ovaj broj se odnosi na osnovne škole kao zasebna pravna lica. Kako veliki broj ovih škola ima isturene jedinice po mestima regiona, može se reći da je broj osnovnih škola u regionu Šumadije i Pomoravlja znatno veći: preko 300.

Najveći broj osnovnih škola u regionu Šumadije i Pomoravlja ima grad Kragujevac – 25, a zatim opština Aranđelovac – 12 i grad Jagodina – 12.

Pored klasičnih osnovnih škola, na teritoriji Šumadije i Pomoravlja postoji još pet osnovnih škola za muzičko obrazovanje.

Takođe, u gradovima Kragujevcu i Jagodini rade i po dve osnovne škole za decu sa posebnim potrebama:

Broj srednjih škola kao zasebnih pravnih lica u Šumadiji i Pomoravlju je 31. Na ovaj broj treba dodati i isturenu jedinicu kragujevačke Medicinske škole u Smederevskoj Palanci, opštini koja ne pripada regionu Šumadije i Pomoravlja. Najveći broj srednjih škola registrovan je u Kragujevcu - 8, a potom u opštinama Jagodina i Paraćin - po 4.

Broj gimnazija u opštinama Šumadije i Pomoravlja je 8, pri čemu dve predstavljaju isturene jedinice. Gradovi i opštine koje imaju gimnazije su: Kragujevac (dve), Aranđelovac, Batočina, Topola, Jagodina, Paraćin i Ćuprija. Gimnazije u Batočini i Topoli predstavljaju isturene jedinice Prve kragujevačke gimnazije, odnosno gimnazije u Aranđelovcu. Pored ovih škola u nekim od preostalih opština postoje i škole koje su registrovane kao srednje stručne škole, a koje nude i obrazovne profile gimnazijskog tipa. Takve škole postoje u Rači, Svilajncu, Topoli i Batočini.

Što se tiče obrazovnih smerova, u srednjim školama regiona postoji mogućnost pohađanja 24 obrazovna smera. Smerovi sa najvećim brojem učenika su mašinstvo i obrada metala. elektrotehnika i ekonomija.

Nosilac visokog obrazovanja na teritoriji regiona Šumadije i Pomoravlja jeste Univerzitet u Kragujevcu.

Univerzitet u Kragujevcu je samostalna visokoškolska ustanova, čiji je osnivač Republika Srbija.

Univerzitet je osnovan 21. maja 1976. godine, ali su prve visokoškolske institucije u Kragujevcu počele sa radom 1960. godine, kao odeljenja beogradskih fakulteta. Koreni Univerziteta u Kragujevcu i visokog školstva u Srbiji sežu do daleke 1838. godine, kada su u Kragujevcu, tada prestonom gradu obnovljene Srbije, nikle prve prosvetne, kulturne i privredne institucije i osnovana prva visokoškolska institucija, Licej Kneževine Srbije, koji je 1841. godine preseljen u Beograd i prerastao u Univerzitet u Beogradu.

Pri izradi koncepcije Univerziteta usvojen je model razuđenog univerziteta, koji se razvija na principu decentralizacije, a prema potrebama privrede i društvenih delatnosti Šumadije i Pomoravlja.

Danas u sastav Univerziteta u Kragujevcu ulazi 11 fakulteta, i to:

  • Mašinski fakultet u Kragujevcu
  • Ekonomski fakultet u Kragujevcu
  • Pravni fakultet u Kragujevcu
  • Prirodno-matematički fakultet u Kragujevcu
  • Medicinski fakultet u Kragujevcu
  • Filološko-umetnički fakultet u Kragujevcu
  • Tehnički fakultet u Čačku
  • Agronomski fakultet u Čačku
  • Mašinski fakultet u Kraljevu
  • Pedagoški fakultet u Jagodini
  • Učiteljski fakultet u Užicu

Pored toga, u sastavu Univerziteta u Kragujevcu su: Univerzitetski računarski centar, Centar za naučna istraživanja SANU i Univerziteta u Kragujevcu, Centar za interdisciplinarne i multidisciplinarne studije i istraživanja i Centar za razvoj karijere i savetovanje studenata.

U poslednje vreme, sa pojavom privatnih univerziteta, dolazi do otvaranja predstavništava pojedinih fakulteta tih univerziteta u gradovima i opštinama regiona, čime se infrastruktura (mreža) visokoškolskih ustanova dodatno obogaćuje.

Što se tiče višeg obrazovanja, na teritoriji regiona Šumadije i Pomoravlja nalaze se tri više škole koje imaju saglasnost republičkog Ministarstva prosvete za obavljanje obrazovne delatnosti. Dve od te tri više škole su iz gupe viših tehničkih škola, a jedna je iz grupe viših medicinskih škola. Te više škole su sledeće:

  • Viša tehnička škola mašinske i saobraćajne struke, Kragujevac
  • Viša tehnološka škola za nemetale, Aranđelovac
  • Viša medicinska škola, Ćuprija

Osnivač ovih škola je Republika.

Zdravstvena i socijalna zaštita

Sistem zdravstvene zaštite stanovništva u regionu, neposredno se sprovodi preko mreže zdravstvenih ustanova i uslovljen je razvijenošću organizacije i tehnologije rada. Na teritoriji regiona funkcioniše jedan klinički centar – Klinički centar Kragujevac, po dva zavoda za zaštitu zdravlja i zdravstvena centra, 13 domova zdravlja. 

Sa druge strane, nosioci sistema socijalne zaštite u regionu su centri za socijalni rad, gerontološki centri (u gradovima Kragujevcu i Jagodini), Zavod za zbrinjavanje odraslih u Kragujevcu, Domovi za decu bez roditeljskog staranja (u Gradu Kragujevcu i opštini Ćuprija) i organizacije Crvenog krsta. U gradu Kragujevcu funkcioniše Regionalni distributivni centar Crbenog krsta koji svojim aktivnostima pokriva 13 opštinskih organizacija.

Sport

U okviru Sportskog saveza Srbije funkcionišu opštinski sportski savezi svih gradova i opština Šumadije i Pomoravlja, kao i granski sportski savezi. Ukupan broj registrovanih sportskih saveza koji funkcionišu na teritoriji regiona je 26.

U gradovima/ opštinama Šumadije i Pomoravlja aktivan je i veliki broj sportskih klubova (više od 500) i pojedinaca koji su u prethodnim decenijama ostvarivali visoke rezultate na nacionalnim i međunarodnim takmičenjima.

Rekreativno bavljenje sportom je zastupljeno u značajnoj meri što je posledica visokog niova izgrađenosti sportske infrastrukture.


InnoHPC
INSiGHTS
eGUTS
PRRR
Javne Nabavke
METRIS wine
Unapredjenje  kapaciteta za primenu Evropske konvencije o predelu
Strategija održivog razvoja Šumadije i Pomoravlja 2011-2021
preduzetnicki servis
Copyright © 2010. Regionalna Agencija Za Ekonomski Razvoj Šumadije i Pomoravlja.
web design & development: Linea Soft